Category: Wirtschaft

  • Risikofräi?

    Bei den originale Post
    English
    Deutsch
    Español
    Français

    Hei ass de Grond, firwat ech relativ laang näischt gepost hunn. Ech wëll an dësem Post vu Risike schwätzen. Abee, wann Är zäitlech Ofleef gutt gereegelt sinn an Ären Dag op geuerdente Pade verleeft, dann ass  dat hei definitiv e Risiko fir alles op d’Kopp ze geheien.

    Virun 300.000 Joer huet sech den Homo sapiens entwéckelt, als bescht a bis elo lescht Variant vun engem Prozess, dee méi wéi 6 Millioune Joer virdrun ugefaang hat.  Deemools hunn eis Virfaren ugefaang, sech vum Af ewech ze entwéckelen. Eng Ursaach fir dës Entwécklung, déi de Planéit sollt veränneren, war deemools schonn de Klimawandel. 250.000 Joer méi spéit huet den Homo sapiens dunn Afrika hannert sech gelooss an huet de Rescht vum Globus fir sech entdeckt.

    E wäite Wee fir dee klenge Primat, dee vir d’éischt de séchere Schutz vun de Beem verlooss an decidéiert huet, datt alles, wat fir säi Bestand wichteg ass, éischter um Buedem wéi an de Blieder vun de Baamkrounen ze fanne wär.

    A wat huet hien a seng Nokommen net alles fonnt an erfonnt? Wat allerdéngs ni fonnt ginn ass, war e Kontrakt, deen eis dëse Buedem als sécheren Hafen, als risikofräi Zon versprach hätt. Esouguer an der Bibel ass dat „untertan machen“ en Uerder oder esouguer eng einfach Suggestioun, eng potenziell Entwécklung also. An deem bibleschen Uerder si mer nach ëmmer net nokomm, well d’Natur fuerdert all Joer nach ëmmer hiren Tribut u Mënschen an u Material. A siwe Millioune Joer konnte mär dodrun näischt änneren. Jo, mär wëssen emol net mat Sécherheet, wat et nach op der Äerd ze entdecke gëtt. An de Vergiess geréit no an no, datt mär ëmmer nach selwer e Stéck Natur sinn, e Stéck, dat d’Gesetzer vun dëser Natur net unilateral ausser Kraaft setze kann.

    Mär liewen nach ëmmer an enger feindlecher Ëmwelt. Mär sinn zwar d’Spëtz vun der Narungsketten, awer eis natierlech Feinde laueren nach ëmmer drop, datt mer ee Moment net oppasse fir eis d’Fudder oder d’Liewen ze klauen. Kee Joer vergeet, ouni datt en Tourist an engem Déierepark, en Taucher oder en Déierefuerscher säi Liewe léisst.

    Allerdéngs entwéckelt sech a groussen Deeler vun eiser Gesellschaft de Wonsch no engem Nullrisiko-Kontrakt. Dee kann et awer net ginn. Mär sinn alleguerten total iwwerverséchert a wëssen emol net, watfir real a manner real Risiken ofgedeckt sinn. Mär wëllen den totale Schutz viru Krankheete mee mer schafen ëmmer neier. Denke mer un d’geckeg Kéi, wou mer definitiv wëssen, wat mer ugeriicht hunn. Mär wëllen total onrealistesch null Doudeger am Stroosseverkéier, enger Aktivitéit mat héiger Felerufällegkeet a Suizidpotential. Mär hunn „als Sécherheet“ Munitioun ugeheeft fir de Planéit 1000 Mol ze sprengen, an trotzdeem hu mer kee Krich verhënnert. Mär ziddere virun engem Klimawandel a probéiere fir d’xte Kéier eise Kapp géint d’Natur duerchzesetzen. Fréier hu mer eis bei esou Geschichten op d’Relioun verlooss, haut danzen déi Politiker, déi de reliéisen Afloss an eiser Gesellschaft ageengt hunn, de Reendanz a gaukelen eis fir, si hätten e Rezept géint de Klimawandel.

    Ech ka mech nach gutt un eng Hëtztwell erënneren, wou et Doudeger duerch Dehydréierung gi sinn, besonnesch an Heemer fir eeler Leit. Europa huet dorop mat engem Milliardeprogramm un Investitioune geäntwert mat Klimaanlagen a Loftbefiichter. Et war Geld zur Fënster erausgehäit, an déi deier Apparater sinn haut warscheinlech all vermuuscht. Wann et emol méi waarm gëtt, passt d’Personal vun deenen Heemer awer besser op, datt hir Gäscht och drénken.

    Wéi fanatesch mer d‘total Sécherheet sichen, weist, wéi Entreprise sech viru juristesche Konsequenze schützen. D’Mikrowell kann natierlech net als Fön fir Hausdéiere gebraucht ginn, mee muss dat sécherheetshalwer an all Gebrauchsuweisung vu Mikrowelle stoen?

    Mär reagéiere besonnesch an Europa ganz materialistesch op esou natierlech Erausfuerderungen a geheie gär mat Suen no Geforen, déi sech presentéieren. An d’Politik reagéiert maximalistesch, well an enger Zäit vu sozialen Netzwierker alles muss verstäerkt an iwwerdriwwe ginn. D’Politik huet esou d’Méiglechkeet, hir Positioun an der Gesellschaft ze festegen an hir Fuerderungen ze ënnermaueren. Dat leeft dann drop eraus, datt de Bierger e bësse manner fräi, e bësse méi kontrolléiert ass, well dat ongemiddelt Stëmmvollék kann op dee Wee an der Gitt gehale ginn an sengen Helden vum Nullrisiko mam Stëmmziedel Merci soen. ET gëtt och ëmmer genuch Leit, déi fir dës Sécherheet, déi keng ass, en deiere Präis vu Fräiheet bezuelen.

    An iwwerdeems ëmmer nach eis Ëmwelt e feindleche Raum ass, dreiwe mär eist Sécherheetsbedürfnis op d’Spëtz. Och an der mënschlecher Interaktioun soll näischt méi d’Wuelbefannen vum Eenzelnen stéieren. Kee Wuert, keng Dot, keng Attitüd soll déi Leit veronsécheren, déi gutt sinn an d’Wourecht gepacht hunn. Wiem seng Wourecht?

    Mäin Argument ass, datt den Äffchen, dee vum Bam geklommen ass, aner Prioritéite wéi seng „absolut“ Sécherheet hat an nach ëmmer huet. Un éischter Plaz stoung do de Fortbestand vu senger Zort an d’Entwécklung vu sengem Liewen. Hien huet de Wee an de Risiko gewielt. Paradoxerweis ass an den iwwerversuergten, iwwersozialiséierten an iwwerversécherten Industrienatiounen de Wonsch no nach méi Sécherheet am héchsten. A Sécherheet ass hei e ganz wäit gefaasste Begrëff, dee bis zur Kamouditéit geet. Mee wann e Virus „zu eiser Sécherheet“ d’Fabricken unhält, déi eis ernären, wann d’Angscht viru méi waarme Wieder mat méi héijem Mieresspigel eis Industrie zum Stoe bréngt, wa Fortschrëtt net méi méiglech ass, well net méi kontrovers diskutéiert gëtt oder einfach wann d’Dauwen an eise Stied ausgerott ginn, well si eis al Steng futti maachen, dann hu mer als Gesellschaft d’Schlappe verluer.

    Well wann et drëm geet eis al Sténg an eisen Dierfer duerch Betongsklätz ze ersetzen, zécke mer net. Wa Waffe verkaf an agesat solle ginn, ass de Klima egal. A wann an Afrika Krankheeten, déi mat e puer Frang ze heele wären, grasséieren, gëtt et kee Produktiounsstopp duerch Quarantän.

    Éierlech Politik géing einfach agestoen, datt et total Sécherheet net gëtt. Datt ee net ka Milliounen Migranten op e Kontinent loossen, ouni nach méi Kriminalitéit ze importéieren. Datt et keng Äntwert op Covid gëtt, ausser net klinesch getesten experimentelle Sprëtzen … mat héijem Risiko. Datt Klimawandel zwar och mat mënschlecher Aktivitéit zesummenhänkt, mee datt dësen och zur natierlecher Entwécklung vun der Äerd am Universum gehéiert. An datt eng verantwortungsvoll Politik net d’Welt mat Milliardenausgabe belaaschte ka fir eppes, wat sech zënter Millioune Joer ëmmer nees widderhëlt.

    Éierlech Politik probéiert och net, hir Bierger an esou en Ofhängegkeetsverhältnis ze drécken, wou déi sech et relativ kamoud kënne maachen. All Decisioun huet e gewësse Risiko. An deen, deen de Risiko ageet (a méiglecherweis och vu senger Decisioun eng Zäit profitéiert, ier et schief geet), huet d’Verantwortung e Plang B ze sichen (an net nom Staat ze jäitzen). Et ass net um Staat fir all eis Decisiounen e Sécherheetsnetz ze liwweren. Well déi Netzer gi leschten Enns nees vum Bierger bezuelt. A si sinn net perfekt, well all Netz huet ebe Maschen, duerch déi och séier ee ka falen.

    Eise Primat vu virun 300.000 Joer huet ofgewien, wat fir hien am beschte wär. Seng Nokommen hunn d’Welt erobert. Awer haut geet e Virus duer fir dës Welt un d’Stoen ze kréien. Den Homo sapiens huet d’Balance verluer tëscht Risiko, Eegeverantwortung a noutwennegem staatlechem Agrëff. De Staat ass dat noutwennegt Iwwel, dat verhënnert, datt mer eis all Dag un d’Guergel ginn … hie kann net iwwer 8 Milliarde Mënschen hirt deeglecht Liewen diktéieren. Dat mécht just d’Natur.

  • Mäi léifste Subkontinent

    Europäesch Industrie am Musée, europäesch Militärbauten an der Karibik a chinesesch Schnellzich duerch Afrika (Kenya): déi nei Zäit

    Bei den originale Post
    English
    Deutsch
    Español
    Français

    Ech si vill duerch Europa gereest a konnt mech vu senger Schéinheet, senger vergaangener Gréisst a senger onwarscheinlecher Verschiddenheet iwwerzeegen. Ee grousse Moment an e groussen Aha fir mech war am Fréijoer 2001. Ech si mam Zuch duerch Wales gefuer an hunn do eng vereelste Schmelzelandschaft schaffe gesinn, wéi ech si schonn 30 Joer laang zu Lëtzebuerg net méi gewinnt war. Eisen europäesche Räichtum war d’Industrie, déi sech esou séier verännert huet (an därer hir Ufäng an England an an Däitschland mat gestuelenem Gold aus Amerika finanzéiert gi sinn). 1


    Ech si grouss ginn am feste Glaf, an der beschter vun alle Géigenden ze liewen, um Nuebel vun der Welt. E Bléck an all Atlas huet mer bewisen, datt et esou war. 2Do war Europa: am Zentrum vun der Welt. Waren net d’USA, war net Australien an e bëssen esouguer Indien e Stéck Europa? An dat verzweifelt a batteraarmt Afrika huet d’Europäesch Unioun nogemaach mat der UA fir iergendwéi aus sengem Misär erauszekommen. Alles war gutt.


    Natierlech war ech och an net europäesche Kulturen op Besuch. Och do waren Zeien ze gesi vun der mënschlecher Kreativitéit, vun Erfindungsräichtum, vu Muecht a vun enger immenser Intelligenz. Mee bis an d’Dominikanesch Republik waren déi kleng spatz Tiirmecher, déi ee bei eis iwwert der Uelzecht gesäit, oder aner Symboler als Zeeche vun europäescher Iwwermuecht. Eis Feinden, alles Barbaren: Hunnen, déi hiert Fleesch ënnert dem Suedel gekacht hunn, Ottomanen, déi just gutt ware fir an zwee gespléckt ze ginn, Indianer, déi gedanzt hu fir Reen ze kréien, a (méi rezent) Russen, Baueren, déi mat Superkaddoe (Grünes Gewölbe) probéiert hunn, Aristokraten ze ginn, ier se mam Kommunismus hir Baueren erhingere gelooss hunn. Dat Weltbild hunn ech geléiert.

    Virun zwee Joer huet Peru mech geschockt. Geothermesch Agrikulturlaboën, Tempelen ouni Mënschenaffer a Machu Pichu hu mech vun der Europa-Vue definitiv geheelt. En héich kultivéiert Indio-Räich, wat e puer spuenesch Banditten a kuerzer Zäit ruinéiert haten. A wat an der europäescher Weltsiicht, anescht wéi China oder Japan, wierklech nëmmen nach eng Foussnout ass. Scho virdrun hat ech am Luxemburger Wort e Leitartikel geschriwwen. Wann ee vu San Franzisko géing iwwert de Pazifik kucken, wär Europa ganz wäit ewech, stoung dodran. Datt déi europazentréiert Weltkaart e politescht Muechtinstrument war, wat d’Gréisst vun de Länner, hir Demographie an hir Buedemschätz falsch erëm géing spigelen, ass ëmmer méi kloer ginn. Wann Indien en asiatesche Subkontinent ass, ass Europa kaum méi.

    Iwwerschätzung a falsch Aschätzung sinn als temporären Iertum ze verkraften a kënne korrigéiert ginn. Wéi e Mënsch kann e Land sech un nei Muechtverhältnisser gewinnen. Virun e puer Méint huet e Bliederen duerch dem gudden alen Huntington säi berüümte Bestseller mer eppes virun Ae gehalen: Buchstieflech all Warnung vun deem unerkannten Auteur gëtt vun der heideger EU mat zween Ae fest zougepëtzt ignoréiert. 3 D’europäescht Optrieden an der Welt geschitt mat enger Iwwerhieflechkeet wéi wann d’europäesch Weltkaart Realitéit wär. Mär Europäer raschten op eisem (industriellem) Räichtum, erfannen ëmmer nei Weeër fir der Industrie d’Existenz sauer ze maachen an erklären der Welt, wéi si hir Ressourcen ze schounen hätt. Iwwerdeems kommen a China an an Indien all Joer dräi Milliounen Ingenieuren aus de Schoulen an an internationale Statistiken, tauchen europäesch Ingenieure an der Ausbildung scho guer net méi a relevanten Zuelen op. 4 Mär bilde léiwer Spezialisten a Genderstudien aus. Esou wéi mer fréier Glaspärelen un d’Urbewunner verdeelt hunn, komme mer haut mat EU-blo-wäisse Plastiksbarriären, fir datt keen Offall an d’Mier geréit. An da wonnere mer eis, datt China, dat iwwerdeems an dëse Länner Autobunnen an Zuchstrecke baut, d’Konzessioune krit fir déi seelen Äerden, déi mär bluttnéideg géinge brauchen, a sief et nëmme fir eisen Elektrifizéierungswansinn iergendwéi realistesch wierken ze loossen.


    [i]

    [ii] Top 10 Countries Producing the Most Engineers in 2025 [Google hëlleft]

    Europa weess schonn iwwer 50 Joer laang, datt d’Gebuerten an eiser Géigend net duergi fir de Bedarf un Aarbechtskraaft, deen de Wirtschaftswuesstem eis bréngt, ze decken. Duerfir ( an net aus engem Gefill vu Gläichberechtegung) hu mer ëmmer méi vun eiser weiblecher Bevëlkerung schaffe geschéckt a betreien de Nowuess elo mat enger neier Industrie (Crèchen, Préscolaire a Schoul), déi eis an engems erlaabt, d’Kanner fréi ze beaflossen an ze kontrolléieren. Manner Kanner a Migratioun sinn eis Äntwerten op eng Demographie, déi eise Wuelstand net méi garantéiere kann. Koppelen hëllefen, méi Kanner an d’Welt ze setzen, gëtt an de 1970er Jore, wéi de Problem erkannt gouf, als “Lapinismus” an Agrëff an d’Privatsphär verdäiwelt, awer d’Leit fir vegaant Iessen begeeschteren, fir de Klima ze retten, ass ok! (Ech muss selwer laachen, datt de Kanengechersvirworf fir déi zwee Fäll ka verstan ginn, léif Frënn vun der Wuerzel.)

    E gudden Deel vun der europäescher Groussaartegkeet war ab dem 15. Joerhonnert och a virun allem op militäresch Muecht zeréckzeféieren. Nom Zweete Weltkrich awer besonnesch nom Kale Krich huet Europa decidéiert, vum grousse Brudder Amerika ze profitéieren an huet säi Militär verkomme gelooss. Maassgeeblech doru bedeelegt war iwwregens eng gewësse Madamm von der Leyen, deemols däitsch Verdeedegungsministerin. Haut wëllt déi Damm Europa an e Krich mat Russland féieren. D’Welt verännert sech rapid, an d’Länner musse flexibel op déi nei Uerdnunge reagéieren. Mee an der EU gëtt de Regulatiounskorseli ëmmer méi enk gestréckt, fir deene 27 Länner bis an d’Steierpolitik eran ëmmer manner Spillraum ze loossen. Mär Europäer hunn d’Klack net lauden héieren, a mer loossen déi Daf eis Zukunft bestëmmen.

    Et ass nëmmen eng Fro vun der Zäit, bis dee Räichtum, deen iwwer Joerhonnerten op Käschte vum Rescht vun der Welt ugeheeft ginn ass, net méi duergeet, fir de Liewensstandard, un dee mer eis gewinnt hunn, ze sécheren. De Mëttelstand spiert dat elo schonn, europawäit. Awer mer sinn als Mënschen a Wieler esou gefaang an eisem System, datt mer wéi den Hues virun der Schlaang op d’EU kucken an op e Wonner waarden. O-Toun Bréissel: “Mär brauche méi EU fir déi Zopp auszeläffen, déi d’EU eis gebratscht huet.” Wierklech? Wat gutt klappt? Ewéi Schamanen danzen eis Politiker elo fir de Klima ze retten. Allerdéngs mam nemmlechte Succès wéi déi al Naturvëlker.

    Europa haut ass e bëssen eppes wéi d’Pokalsammlung vu Schalke 04: Vill vergaange Gréisst, mee keng Kompetenz, keng Loscht a keng Wäitsiicht fir eng Verbesserung an der Tabell ze erhoffen. Europa mag am Kapp vu villen nach ëmmer de Nuebel vun der Welt sinn, mee dat ass no der Gebuert jo och en zimmlech iwwerflëssege Kierperdeel. A genee esou gi mär ëmmer méi vun ëmmer méi Länner gekuckt. Ouni Sympathie iwwregens, well ze laang ware mer de räichen, iwwerhiefleche Besserwisser, dee Monni, deen aneren mat engem veruechtende Grinse gesot huet, wéi domm a wéi schlecht an ondemokratesch si wären.

    Eng exzellent Lektür iwwert den europäesche Räichtum: Eduardo Galeano, “Les veines ouvertes de l’Amérique latine”.

    1. Eng exzellent Lektür iwwert den europäesche Räichtum: Eduardo Galeano, “Les veines ouvertes de l’Amérique latine”. ↩︎
    2. Hei ass e flott Geschier fir d’richteg Gréisst vu Länner ze vergläichen: This Map Tool Lets You See Just How Distorted the Mercator Projection Is [Google hëlleft] ↩︎
    3. Samuel P. Huntington, The Clash of Civilizations  ↩︎
    4. Top 10 Countries Producing the Most Engineers in 2025 [Google hëlleft] ↩︎